Language of Description: Dutch
  1. Gemeentearchief Kalmthout.

    In dit archiefbestand vinden we enkele stukken die betrekking hebben op het verleden van de Joodse gemeenschap te Heide-Kalmthout. De reeks bouwdossiers is geordend op jaar maar kan eveneens aangevraagd worden op naam van de persoon die de aanvraag ingediend heeft. We noteren o.a. de bouwdossiers van de synagoge (ontworpen door Jan Frans Beirens en gebouwd in 1928) en de yeshiva (ontworpen door Ratzendorfer, maar nooit voltooid). Ze bevatten naast briefwisseling in verband met de aanvraag ook de blauwdrukken van beide gebouwen. De correspondentie van de gemeente (o.a. burgemeesters en schep...

  2. Commission de contrôle politique.

    Dit archiefbestand bevat de reeks dossiers opgesteld door de politieke controlecommissie van de KPB (Commission de contrôle politique). Het gaat onder andere om meer dan 5000 individuele dossiers van militanten. Ze bevatten doorgaans briefwisseling, verslagen en nota’s over de politieke houding en activiteiten van de militanten. We noteren heel wat dossiers van gekende (al dan niet voormalige) communisten van Joodse afkomst zoals Hertz Jospa (nr. 2413), Leopold Flam (nr. 5767), Pinkus Broder (nr. 0416), Henri Buch (nr. 407), Edith Buch (nr. 0355), David Susskind (nr. 2069), … We vermelden d...

  3. Fonds Jean Terfve.

    We noteren vooreerst enkele dossiers inzake conferenties over internationale politiek, vrede en vreedzame co-existentie. Nr. 52/04 bevat notities van Terfve inzake “Groupe sioniste: conférence débat” (1957). Nr. 73/07 bevat notities van de tussenkomst van Terfve, briefwisseling en flyers betreffende het debat Conditions et perspectives de paix au Moyen-Orient georganiseerd door la Tribune Libre Universitaire en de Union des Étudiants Juifs de Belgique (1968). Onder nr. 73/08 vinden we eveneens nota’s van de tussenkomst van Terfve, inzake de conferentie La gauche belge face au problème de la...

  4. Naturalisaties.

    In deze reeks vinden we (per zitting) dossiers afkomstig van de Commissie voor de Naturalisaties. Ze bevatten hoofdzakelijk gedrukte ‘stukken’ van de Senaat met daarin (beknopte) biografische informatie over de personen die de Belgische nationaliteit wensten te verkrijgen, maar soms ook briefwisseling met o.a. de aanvragers of hun advocaten.

  5. Archives contemporaines.

    In dit archiefbestand vinden we onder de rubriek “mesures d’exception appliquées aux Juifs” een aantal dossiers inzake de anti-Joodse verordeningen van de bezetter en de behandeling van Joodse leden van de Academie tijdens de Tweede Wereldoorlog (meer specifiek de periode 1940-1941). Nr. ARB 1831 bevat briefwisseling van de secretaris inzake de eerste Jodenverordeningen (oktober 1940). Nr. ARB 1832 handelt specifiek over het geval van M. Huisman; we noteren o.a. briefwisseling met het Militair Bestuur en de secretaris van de Academie. Nrs. ARB 1833, ARB 1834 en ARB 1835 hebben betrekking op...

  6. Fonds Régine Karlin-Orfinger.

    In dit bestand vinden we hoofdzakelijk documenten met betrekking tot de activiteit van Orfinger in verschillende vrouwenorganisaties en verenigingen die ijverden voor het schrappen van abortus uit het strafrecht. Het gaat grotendeels om ingekomen stukken zoals correspondentie, omzendbrieven, nieuwsbrieven en periodieken maar ook notulen van vergaderingen, werkteksten, statuten, pamfletten en affiches, documentatie, … Daarnaast noteren we nog de dossiers, waaronder enkelen die handelen over juridische beschuldigingen en vervolging tegen deze verenigingen in het kader van de strijd voor abort...

  7. Nationaal Werk voor Kinderwelzijn – NWK.

    Nr. 548 (1950-1973) bevat briefwisseling van Yvonne Nevejean (hoofd van het NWK) met Joodse organisaties zoals het AIVG en haar opvolger de SSJ betreffende Joodse kinderen tijdens de oorlog. Het gaat doorgaans om vragen tot bevestiging dat een bepaalde persoon (als kind) werd verstopt door het CDJ. Naast correspondentie vinden we ook andere documenten terug, zoals een activiteitenrapport (1958) van het AIVG, notulen van vergaderingen van het SSJ (o.a. 1971, 1972, …), enz.

  8. Nationaal Werk voor Kinderwelzijn – NWK (bis).

    Nr. 43 bevat een dossier “activiteiten van leden van het NWK inzake het redden van Joodse kinderen”, wellicht gebruikt om een historische studie te maken over dit onderwerp. Het bevat o.a. nota’s, teksten en andere werkdocumenten, fotokopies van stukken, briefwisseling maar ook andere interessante documenten zoals notulen en statuten van de Amicale des Anciens du CDJ.

  9. Archief van Leopold Flam.

    In dit bestand noteren we vooreerst de vele manuscripten en typoscripten, vaak geannoteerd, van (delen van) boeken, artikels en andere publicaties van Flam. De briefwisseling betreft zowat alle aspecten van Flams privé- en professionele leven. Vooreerst noteren we correspondentie met zijn zoon Henri en de persoonlijke administratie van Flam, maar sporadisch ook contacten met vrijmetselaarsorganisaties, politieke organisaties, verenigingen van verzetslui en oud-gevangenen, evenals Joodse organisaties (o.a. het Comité ter Verdediging van de Joden, de Vereniging van Joodse Politieke Gevangenen...

  10. Handelsregister herinschrijvingen.

    Dit bestand bevat allerhande formulieren (soms met bijlagen) met daarin basisinformatie over handelsondernemingen (o.a. gegevens van de zaakvoerder, vestigingsplaats, aard van de activiteit, enzoverder). Het gaat zowel om schrappingen, modificaties, … als om herinschrijvingen van ondernemingen die reeds voor de Tweede Wereldoorlog in België actief waren. Heel wat ondernemingen moesten zich immers opnieuw laten inschrijven als gevolg van de brand in het Justitiepaleis te Brussel (1944), waarbij de vooroorlogse dossiers van het handelsregister vernietigd werden. Om die reden kan men in dit be...

  11. Archief van de Dienst voor Economische Recuperatie en rechtsvoorganger.

    Het archief van de DER valt uiteen in twee onderdelen: een algemeen gedeelte en een omvangrijke reeks individuele dossiers. We noteren in het eerste deel vooreerst verschillende algemene reeksen, zoals de reeksen notulen van de beheerraad van de DER (en haar rechtsvoorganger). Ook de reeks werkingsverslagen (1940-1967) zijn interessant als synthesedocumenten voor het beleid van de dienst. Voor deze gids zijn echter vooral de documenten gevormd door de Directie Restituties in het kader van de recuperatie van geroofde kunstgoederen van belang. Zo noteren we niet alleen algemene dossiers over ...

  12. Emissiebank te Brussel. Activiteiten en liquidatie.

    Dit bestand (dat zeer relevant is voor de studie van de plundering van goederen en vermogens van Joden tijdens de oorlog) bevat grote series dossiers, briefwisseling en boekhoudkundige overzichtsstukken, die dateren van zowel tijdens als net na de Tweede Wereldoorlog en die betrekking hebben op de werking en de liquidatie van de Emissiebank. De ongeveer 31000 Dossiers Centralisés (met “C”-nummer) bevatten informatie over de liquidatie en het beheer van de rekeningen van bedrijven bij de Emissiebank en aanverwante banken. Sommige personen of bedrijven, wiens bezittingen of onderneming onder ...

  13. Dienst van het Sekwester (Tweede Wereldoorlog). Reeksen ‘Verdachten’ en ‘Vijanden’.

    Dit volumineuze bestand valt uiteen in twee grote reeksen, die meerdere duizenden individuele dossiers bevatten. De reeks “vijanden” (ennemis) bestaat uit een groot aantal dossiers betreffende natuurlijke of rechtspersonen met een ‘vijandelijke’ nationaliteit (Duits, Japans) wiens bezittingen automatisch (op basis van de besluitwetten van 23 augustus 1944 en 1 augustus 1945) onder sekwester werden geplaatst. De reeks “verdachten” (suspects) heeft betrekking op Belgische natuurlijke of rechtspersonen die verdacht werden van collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog, en wiens bezittingen da...

  14. Handels- en Ambachtsregister. Overdracht 2007.

    Dit bestand valt uiteen in twee grote onderdelen. We noteren vooreerst de dossiers van het handelsregister. Deze dossiers zijn op hun beurt onderverdeeld in twee reeksen. Een eerste reeks wordt gevormd door de dossiers met de nummers 161841 tot 322097, geopend tussen 1944 en september 1964. Het gaat om formulieren zoals verklaringen van inschrijving, van wijziging, van overdracht, van stopzetting, … van de activiteiten van de handelsonderneming. De dossiers vanaf het nummer 322097 (geopend tussen oktober 1964 en 2003) worden vandaag nog bewaard door de Rechtbank van Koophandel; de toegangen...

  15. Verwaltung des Jüdischen Grundbesitzes.

    Dit bestand valt uiteen in twee reeksen, resp. de reeks van Verwalter Ernst Robert Müller (960 dossiers, in totaal 51 kisten), en die van Verwalter Rudolf Nicolay (721 dossiers, in totaal 29 kisten). Het gaat telkens om individuele dossiers inzake de aangifte en het beheer van onroerende goederen, grotendeels eigendom van Joodse particulieren. Slechts enkele gevallen hebben betrekking op ‘Joodse ondernemingen’ of Joodse organisaties (in casu de Communauté israélite de Bruxelles, het Œuvre Centrale israélite, de Refuge pour Vieillards Israélites en de Société israélite d’Assistance Antituber...

  16. Archives du Séquestre de la Brüsseler Treuhandgesellschaft et du Groupe 12, y compris les archives du ‘Service Belgique’ de l’Office de Politique coloniale du NSDAP.

    Dit archiefbestand is cruciaal voor de studie van de financiële roofpolitiek van de bezetter en de ‘Arisierung’ van de Belgische economie. Het is eveneens van groot belang voor de reconstructie van de sociaaleconomische positie van de Joodse bevolking in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog. Het bestand valt uiteen in vier delen, die overeenkomen met de verschillende archiefvormers, zijnde het sekwester van de Brüsseler Treuhandgesellschaft, de BTG zelf, de Gruppe XII en het Kolonialpolitisches Amt. Vooral de eerste drie zijn voor deze gids relevant. In het archief van het sekwester van de ...

  17. Archives de « À l’Innovation ».

    Dit bestand bevat uitsluitend allerhande boekhoudkundige stukken (registers), uit de periode 1919-1976.

  18. Dienst voor Onderlinge Hulpverlening (OMA).

    Dit bestand is bijzonder interessant voor de onmiddellijke naoorlogse periode. Het bestaat uit twee onderdelen: een omvangrijke reeks hoofdzakelijk individuele dossiers van de Verzoeningsdienst / Service de Conciliation, en een gedeelte (ca. 30 s.m.) dat op moment van schrijven nog niet was geïnventariseerd. Vooral de reeks individuele dossiers is van belang. Ze is grotendeels alfabetisch geklasseerd op naam van de schuldeiser (persoon, onderneming of instelling) en heeft betrekking op claims voor schadevergoeding – bijvoorbeeld in verband met de opeising van voertuigen, gebouwen en andere ...

  19. Electrabel (eerste overdracht).

    In dit bestand vinden we stukken terug afkomstig uit heel wat archiefvormers (o.a. Electriciteitsmaatschappij der Schelde, Verenigde Energiebedrijven van het Scheldeland, Compagnie Électrique Anversoise, Elektrische Centralen voor Vlaanderen, Elektrische Centralen voor Vlaanderen en Brabant, …) die later opgeslorpt werden door Ebes en daarmee ook de voorlopers zijn van Electrabel. We noteren voornamelijk enkele dossiers met daarin briefwisseling en andere stukken inzake: het beheer van de maatschappijen tijdens de Duitse bezetting, anti-Joodse maatregelen en de aangifte van ‘Joodse’ bezitti...

  20. Archief van Bank Degroof.

    In dit archiefbestand bevindt zich persoonlijk archief van Franz Philippson, oprichter van de bank. Het gaat om materiaal in verband met het private leven van Philippson, en inzake zijn activiteiten en functies binnen de Joodse gemeenschap op lokaal (Brussel), nationaal en internationaal vlak. De documenten hebben onder meer betrekking op het statuut van de joodse begraafplaats in Brussel, liturgische muziek voor de eredienst, joods godsdienstonderwijs voor kinderen, verschillende liefdadigheidsorganisaties opgericht in Brussel, de affaire Dreyfus, de pogroms in het Russische rijk, de stich...