Frederiks, K.J.

Identifier
MF2057531
Language of Description
Dutch
Dates
1 Jan 1940 - 31 Dec 1945
Level of Description
Fonds
Source
EHRI Partner

Extent and Medium

1 meter (375 inventarisnummers)

Biographical History

geschiedenis van de archiefvormer

Mr.dr. Karel Johannes Frederiks was tot aan zijn onderduik in september 1944 secretaris-generaal van het Departement van Binnenlandse Zaken. Zowel de ruim duizend Nederlandse burgemeesters als de Nederlandse politiekorpsen ressorteerden onder hem.

Hoewel het hem lukte enkele honderden joden tijdelijk te vrijwaren van deportatie door hen in een kasteel in Barneveld onder te brengen, kon hij geen weerstand bieden aan de anti-joodse maatregelen van de bezetter.

Na de oorlog werd zijn beleid door een zuiveringscommissie getoetst hetgeen in januari 1946 leidde tot zijn ontslag. Weliswaar stond zijn vaderlandslievende gezindheid niet ter discussie maar hij had niet kunnen voorkomen dat honderden NSB'ers als burgemeester werden aangesteld. Evenmin bood hij tegenspel bij de invoering van het persoonsbewijs, noch had hij zich verzet tegen de verordeningen die tot arbeidsinzet verplichtten. Begin 1941 had Frederiks de gemeentepolitie gelast samen te werken met de Sicherheitsdienst.

Archival History

periode van ontstaan

1940 - 1944 (1945)

beheersgeschiedenis/overbrenging naar het niod

In februari 1971 is een eerste toegang vervaardigd door de mejuffrouw A.H. Stork.

Acquisition

wettelijke status

Het archief is in 1998 door het NIOD formeel overgedragen aan het Nationaal Archief en sindsdien in beheer bij het NIOD.

Scope and Content

aard van de archiefbestanddelen

Het archief bevat correspondentie met Generalkommissar für Verwaltung und Justiz dr. F. Wimmer, circulaires, aantekeningen, telegrammen en verslagen betreffende onder meer de ambtenaren, de burgemeesters, de arbeidsinzet van overheidspersoneel, het Jodenvraagstuk, vorderingen en gijzelaars. Vele van de stukken, die de indruk wekken door Frederiks te zijn verzameld ter rechtvaardiging van zijn beleid gedurende de bezettingsjaren, zijn afschriften van de originele stukken en voor een deel reeds elders beschreven. Bijna alle afschriften waren bestemd voor chef van het Bureau Belastingen van het Departement van Binnenlandse Zaken dr. M.J. Prinsen

Appraisal

selectie, vernietiging en bewerking

Aangezien de Collectie van K.J. Frederiks als oorlogsgerelateerd kan worden aangeduid, is er tijdens de bewerking niet in geselecteerd. Het archief is dan ook in zijn geheel bewaard.

Accruals

aanvullingen

Aanvullingen worden niet verwacht.

Conditions Governing Access

Openbaarheid

Het archief is in zijn geheel beperkt openbaar. Het is slechts raadpleegbaar na verkregen toestemming van de directeur van het NIOD. Voor bezoekers die deze toestemming willen hebben, ligt een formulier bij de balie van de studiezaal van het NIOD.

Conditions Governing Reproduction

reproductiebeperkingen

Behoudens de algemene regels voor het vermenigvuldigen van stukken gelden geen beperkingen voor de reproductie.

Physical Characteristics and Technical Requirements

materiële staat

De materiële toestand van de archiefstukken verzet zich niet tegen gebruikelijke raadpleging van de originelen in de studiezaal van het NIOD.

Publication Note

Frederiks K.J., Op de bres 1940-1944 (Den Haag 1945)

Romijn P., Burgemeesters in Oorlogstijd: besturen onder Duitse bezetting (Amsterdam 2006)

Note(s)

  • Karel Johannes Frederiks (1881-1961) was van 1931 tot september 1944 secretaris-generaal van het departement van Binnenlandse Zaken. Hij verzette zich tegen te sterke invloed van de NSB en nationaal-socialistische organisaties op zijn beleid, maar zwichtte vaak voor Duitse druk. In 1944 dook hij onder. Op voordracht van de zuiveringscommissie Scholten kreeg Frederiks in januari 1946, na een onderzoek inzake zijn beleid tijdens de bezetting, "ongevraagd" eervol ontslag.

  • Deze stukken zijn beperkt openbaar. Zij zijn slechts raadpleegbaar na verkregen toestemming van de directeur van het NIOD. Voor bezoekers die deze toestemming willen hebben, ligt een formulier bij de balie van de studiezaal van het NIOD.

  • unittitle

  • titel archief

  • Collectie van K.J. Frederiks

  • origination

  • archiefvormer

  • K.J. Frederiks

  • physdesc

  • omvang

  • 1 meter (375 inventarisnummers)

  • citeer- en aanvraaginstructie

  • Archiefstukken uit dit archief kunnen in de studiezaal van het NIOD worden aangevraagd onder vermelding van: archief 101A, Collectie van K.J. Frederiks, inv.no. ......

  • Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste eenmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna volstaat een verkorte aanhaling:

  • volledig: Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, Amsterdam, archief 101A, Collectie K.J. Frederiks, inv.no....
    verkort: NIOD, archief 101A, Frederiks, inv.no.....

  • langmaterial

  • taal van de archiefbescheiden

  • Nederlands en Duits

Process Info

  • bewerking

  • De inventaris is in januari 2013 vervaardigd door Doc-Direkt, locatie Winschoten.