Language of Description: Dutch
Holding Institution: Rijksarchief Beveren / Archives de l'Etat à Beveren
  1. JV Merksplas 1996.

    Dit archiefbestand is van groot belang voor de geschiedenis van de Joodse vluchtelingen uit Nazi-Duitsland en Oostenrijk, aanwezig in België eind jaren ’30. We noteren vooreerst de omzendbrieven en reglementen. Er is heel wat ingekomen en uitgaande briefwisseling bewaard (onder andere van de directeurs dr. Max Beckmann, dr. Weichmann en ing. Paul Wolfram), vb. met rabbijn Schapira en het Comité d’Assistance aux Réfugiés juifs, en inzake de aankomst van nieuwe vluchtelingen, gevangenisarbeid, collectieve en individuele verloven van Joodse vluchtelingen, de boekhouding en financiering door he...

  2. RWK 1996-1997.

    Dit bestand herbergt onder andere een deel van het archief van het Joods vluchtelingencentrum te Merksplas (1938-1940). Het gaat om rollen (nrs. 5002-5004) met alfabetische tafel (nr. 5005), dagboeken van ontvangsten en uitgaven voor order (nrs. 5006-5007) en een factuurboek (nr. 5008). Daarnaast zijn er stukken bewaard afkomstig uit het archief van de strafinrichting te Merksplas, zoals de documentatiedossiers waarvan we de dossiers inzake “Eredienst, 1921-1946” (nr. 5019) en “Gevangenen (vreemdelingen), 1925-1947” (nr. 5033) aangeven. Het bestand bevat eveneens archief van het Internering...

  3. SI Antwerpen 1996.

    Het bestand SI Antwerpen 1996 bevat onder andere een rol met betrekking tot gedetineerden die, op bevel van de Belgische Staatsveiligheid, na de Duitse inval op 10 mei 1940 in de gevangenis van Antwerpen werden opgesloten in afwachting van hun transport naar andere bestemmingen. Gezien de vluchtelingenproblematiek van eind jaren ’30, bevinden zich onder hen hoogstwaarschijnlijk ook Joodse gevangenen.

  4. SI Merksplas 1996 A.

    Dit bestand bevat uitsluitend de reeks opsluitingsdossiers uit de periode 1921-1950. Het gaat in totaal om 390 pakken met daarin individuele dossiers. Gezien de vluchtelingenproblematiek van eind jaren ’30, bevinden zich onder hen hoogstwaarschijnlijk ook Joodse gevangenen.

  5. SI Merksplas 1996 B.

    In dit bestand zijn een aantal nummers relevant. Vooreerst vermelden we de nrs. 26 en 28 die inkomende en uitgaande briefwisseling bevatten, hoofdzakelijk met de Staatsveiligheid (die de post van de geïnterneerden controleerde). In deze nummers bevinden zich eveneens lijsten van geïnterneerden, waaronder (gezien de vluchtelingenproblematiek van die periode) wellicht ook Joden. Daarnaast vinden we onder nr. 212 lijsten van Joodse geïnterneerden in de Duitse afdeling die met de verschillende transporten zijn aangekomen (1942-1943). In de “transportlijsten” (1942) (nr. 213), eveneens afkomstig...

  6. COG MOL 2000.

    Dit bestand bevat onder nr. 283 “stukken betreffende de inschrijving van Joodse jongens verblijvend in de instelling, in het Jodenregister” uit de periode 1940-1944. Daarnaast kunnen ook de persoonsdossiers (nrs. 394 – 2345) van de minderjarigen interessant zijn. Deze reeks, lopende van 1915 tot 1970, is geordend volgens het inschrijvingsnummer in de rollen en dagboeken van in- en uitschrijving; zie hiervoor de nrs. 310 – 344.

  7. JV Merksplas 2000.

    Dit bestandje bevat het archief van de griffie van het Joods Vluchtelingencentrum te Merksplas. Het gaat meer bepaald om 2 pakken opsluitingsdossiers uit de periode november – december 1938 (dossiernummers 233 – 292). De dossiers zijn geordend op rolnummer.

  8. IC VR Merksplas 2000.

    Dit bestand bevat voornamelijk stukken die betrekking hebben op het verblijf van het bestuur van het interneringcentrum voor vreemdelingen in Angoulême. Het gaat om ingekomen en uitgaande briefwisseling (nr. 2), dienstbevelen (nr. 3), een dagboek (nr. 4) en een reglement (nr. 5). Nrs. 7 – 10 bevatten de opsluitingsdossiers. De stukken beslaan de periode 1940-1946. Gezien de vluchtelingenproblematiek van eind jaren ’30, bevat het bestand hoogstwaarschijnlijk ook informatie met betrekking tot Joodse gevangenen.

  9. Archief van de Dienst voor Emigratie.

    Het bestand van de Dienst voor Emigratie bevat een aantal nummers die betrekking hebben op de emigratie van Joden, zoals de emigratie van Poolse en Russische Joden naar Amerika in de jaren 1920, en Joodse vluchtelingen in de jaren 1930. Nr. 35 bevat briefwisseling met het Antwerpse Komiteit voor Joodsche Vluchtelingen, uit de periode 1939-1940. Verder is ook nog een dossier bewaard inzake overtredingen op de wet en het reglement van het vervoer van emigranten, dat betrekking heeft op de Centrale de Bienfaisance Juive (1946) (nr. 123), en een dossier in verband met het verlenen van een visum...

  10. PK Mechelen 0000.

    Dit bestand bevat vooreerst een aantal affiches uit de periode 1941-1942, uitgaande van de Duitse militaire overheid en het Antwerpse provinciebestuur, inzake het gebruik van de tram en het bezoek aan cinema’s, schouwburgen en andere openbare gelegenheden door Joden (nr. 726), over het onderduiken van Joodse families (nr. 756) en inzake de melding van veilingen van waardevolle roerende voorwerpen (vb. meubels, kunst) aan de Feldkommandantur (nr. 753). Daarnaast zijn er ook nog een aantal relevante documentatiedossiers, o.a. “betreffende verschillende maatregelen genomen tegen Joden (1940-19...

  11. EA Antwerpen A 2000.

    Dit bestand bevat o.a. een dossier (nr. 152) betreffende de verordening van 25 november 1940 van de secretaris-generaal van het Ministerie van Justitie, inzake uitoefenen van ambten bij de rechterlijke macht door Joden.

  12. PK Antwerpen 2002 A.

    In dit bestand noteren we de dossiers inzake ‘gerechtelijke verklaring van overlijden’ van vermiste personen (nrs. 7 - 57). Deze dossiers beslaan de periode 1944-1978. De reeks bevat onder meer nogal wat dossiers in verband met gedeporteerde Joden waarvan sindsdien niets meer vernomen werd en waarvoor uiteindelijk een verklaring van overlijden werd opgesteld. De dossiers bevatten doorgaans briefwisseling met allerhande staatsinstellingen (vb. Ministerie van Wederopbouw), met politiediensten, verzetsgroepen, rechtbanken en allerlei organisaties (zoals de URO). We vinden ook processen-verbaal...

  13. PK Antwerpen 2003 B.

    Het meest relevant (en gekend) zijn de nrs. 161 – 162, (wellicht een kopie van) het zgn. “Jodenregister” van Antwerpen. Het betreft een lijst van ca. 11250 mensen ingeschreven in dit register, die de naam, voornaam, het beroep, verblijfsadres, de geboorteplaats en geboortedatum bevat. Daarnaast bevat het bestand ook de rollen van de zgn. “Duitse afdeling” van de gevangenis van Antwerpen (nrs. 256-259; periode 1941-1944); het gaat o.a. om personen die in hechtenis werden genomen door diensten als de Geheime Feldpolizei, de Sicherheitspolizei, … Er is eveneens een zeer interessante reeks onde...

  14. PK Antwerpen 2001 C.

    Het bestand PK Antwerpen 2001 C is ongelofelijk rijk en bijzonder relevant voor deze gids. De reeks “Onderzoeksdossiers ‘Documentatie P’ en ‘Documentatie B’” telt meer dan 4000 dossiers over de meest uiteenlopende thema’s zoals communisme, socialisme, fascisme, Vlaams-nationalisme, extreemrechts, stakingen, de Tweede Wereldoorlog, repressie, spionage, sociale bewegingen, allerhande sociale en culturele organisaties, migratie en niet-Belgische bevolkingsgroepen in Antwerpen, … Het is een ware goudmijn voor historisch onderzoek. Deze dossiers bevatten doorgaans briefwisseling, allerhande (vaa...

  15. PK Antwerpen 2002 D.

    De belangrijkste stukken in dit bestand zijn de zgn. “Fiches ‘Joden’”. Het gaat in totaal om 12 nummers (nrs. 96 – 107), die evenveel archiefdozen beslaan, en die verband houden met opgelopen oorlogsschade door (Antwerpse) Joden. De fiches, alfabetisch op naam geordend, bevatten de naam, voornaam, geboortedatum en –plaats evenals het nummer van de corresponderende bundel. De nrs. 92 – 95 vormen een toegang op deze reeks. Daarnaast zijn er nog een aantal relevante stukken die door het parket werden bijgehouden als documentatie - cfr. nr. 45 (circulaires inzake de kennisgeving van de vervolgi...

  16. PK Antwerpen 2002 E.

    Interessant zijn hier verschillende dossiers uit de reeks documentatiedossiers “Farde Spéciale reeks A” (1868-1998) en “Farde Spéciale reeks B”(1972-1990). We vermelden hierbij expliciet nr. 614 (“105A. Communisten en Joden, 1933-1934”), nr. 1036 (1928-1935; met o.a. dossiers inzake illegale Joodse vreemdelingen) en nr. 1053 (1942-1966; met o.a. dossiers over ontvoerde Joden). Mogelijks zijn ook de meer algemene dossiers (vb. inzake “vreemdelingen”) interessant. Ten slotte wijzen we nog op het dossier onder nr. 1235, dat verband heeft met het op non-actief zetten van Joodse ambtenaren (1940...

  17. PK Antwerpen B.

    Dit bestand bevat omvangrijke reeksen dossiers van zonder gevolg geklasseerde zaken. We vermelden in het bijzonder het nr. 623 uit de reeks zonder gevolg geklasseerde zaken inzake gemeenrecht, dat betrekking heeft op “diefstallen die plaatsvonden tijdens de ontruiming van Joodse huizen” (1944); dit dossier bevat o.a. waardepapieren.