Language of Description: Dutch
  1. Archives contemporaines.

    In dit archiefbestand vinden we onder de rubriek “mesures d’exception appliquées aux Juifs” een aantal dossiers inzake de anti-Joodse verordeningen van de bezetter en de behandeling van Joodse leden van de Academie tijdens de Tweede Wereldoorlog (meer specifiek de periode 1940-1941). Nr. ARB 1831 bevat briefwisseling van de secretaris inzake de eerste Jodenverordeningen (oktober 1940). Nr. ARB 1832 handelt specifiek over het geval van M. Huisman; we noteren o.a. briefwisseling met het Militair Bestuur en de secretaris van de Academie. Nrs. ARB 1833, ARB 1834 en ARB 1835 hebben betrekking op...

  2. Video- en dvd-collectie.

    In deze collectie vinden we zowel losse documentaires, documentaire reeksen, speelfilms als allerhande video-opnames van vb. journaals en andere televisieprogramma’s. Ze hebben grotendeels betrekking op de gebeurtenissen in de periode 1933-1945, in het bijzonder de Tweede Wereldoorlog. Relevant voor deze gids zijn de opnames die handelen over de situatie van de Joden voor de oorlog, de Jodenvervolging (deportatie, concentratiekampen), naoorlogse documentaires en getuigenissen van overlevenden, allerlei herdenkingsplechtigheden enzoverder. We noteren bij uitstek de documentaire reeksen De La...

  3. Fonds 1940-1945.

    Doos 1 (zonder titel) bevat een map “Notes biographiques FF. – liste des FF. Décédés” met daarin lijsten van tijdens de Tweede Wereldoorlog overleden logebroeders. Ze bevatten beknopte biografische notities, en zijn verdeeld in categorieën waaronder een categorie “gedeporteerde Jood”. In de doos noteren we eveneens enkele originelen van de antisemitische en antimaçonnieke publicaties Le Rampart (organe officiel de l’Épuration, Ligue anti-maçonnique belge) en haar Nederlandstalige tegenhanger “Volkswacht – Actie ter vrijwaring van ons volksch en nationaal erfgoed. Verweer tegen Jodendom, Vri...

  4. Individuele vreemdelingendossiers.

    De Dienst Bevolking bewaart in haar archief de individuele vreemdelingendossiers van de stad Gent. Het gaat om zowel ‘oude’ als ‘nieuwe’ dossiers, afhankelijk van de manier waarop ze geklasseerd en verpakt zijn. In het verleden werd reeds een selectie uitgevoerd op de dossiers; ze bevatten dan ook hoofdzakelijk algemene inlichtingsformulieren. Soms vinden we nog andere documenten en zelfs pasfoto’s terug. We merken op dat naast de individuele dossiers in dozen er nog losse inlichtingsformulieren van vreemdelingen in een 15-tal dozen (ca. 2 s.m.) worden bewaard in de ruimte waar hoofdzakelij...

  5. Stadt Eupen. Neuzeit.

    • Staatsarchiv Eupen
    • BE / SAE / 531-3-72b
    • Dutch
    • 1815-1997
    • 1647 nrs. (200,8 s.m.).

    In dit bestand vinden we een aantal voor deze gids interessante archiefbestanddelen terug. We noteren de dossiers die onder andere betrekking hebben op het herbenoemen, tijdens de periode 1940-1944, van straten en pleinen zoals de Judenstrae (zie de nrs. 328 en 330), en het dossier dat o.a. betrekking heeft op de verwijdering van de school (op verzoek van de Kreisleiter van de NSDAP) van de “halfjoden” [H.J.] en [T.J.] (nr. 314/126). Daarnaast vermelden we nog enkele stukken afkomstig van de dienst burgerlijke stand. Het gaat om dossiers met briefwisseling en verordeningen, betreffende de ...

  6. Textielcentrale te Kortrijk.

    Dit kleine archiefbestand (dat wellicht ooit behoorde tot het archief van de Textielcentrale bewaard in het ARA-AGR) is van kapitaal belang voor het reconstrueren van de ‘Joodse aanwezigheid’ in de Belgische textielindustrie. Het bevat immers kleine in enveloppen verpakte dossiers (geordend op familienaam, of op naam van de onderneming) van ‘Joodse firma’s’ wiens stock werd opgekocht. De dossiers bevatten steevast een verzendingsnota met als bijlagen een vrij gedetailleerd overzicht van de stocks, een ‘verslag’ over de aard van de goederen en boekhoudkundige stukken (vb. rekeningen). In som...

  7. PK Gent 2002 A.

    Dit bestand bevat een aanzienlijke reeks zgn. “politiek geladen” onderzoeksdossiers waarvan enkele relevant zijn voor deze gids. Zo bevat het dossier getiteld “Joden” (nr. 227; jaren 1945-1949) o.a. briefwisseling met informatie over Belgische Joodse organisaties (met kopies uit een adressenboekje), circulaires (o.a. over de doorreis van de Engelse Minister van Buitenlandse Zaken, waarbij de GPP gevraagd wordt inlichtingen in te winnen “in de extremische middens van Israëliten” [sic] in het geval ze aanslagen zouden beramen), een lijst van Gentse Joden die door de bezetter werden vervolgd, ...

  8. BNB-sector Ronse.

    Dit bestand bevat een aantal relevante stukken en dossiers. Zie vb. de brief inzake suggesties voor het opsporen van textielfabrikanten die stof hebben geproduceerd voor o.a. de ‘Jodensterren’ (nr. 71), de (reproductie van een) brief betreffende de Shoah in België en Polen (nr. 76), persknipsels over de herdenkingen van de bevrijding van de concentratie- en vernietigingskampen (nrs. 83 – 85) en ten slotte een dossier inzake de herdenking van de 50ste verjaardag van het einde van de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding van de kampen, te Ronse op 6 en 7 mei 1995 (nr. 96). Onder nr. 3 vinden w...

  9. RWG Sint-Andries 1999.

    Dit bestand bevat, onder de nrs. 1509 - 1513, opsluitingsdossiers van vrouwelijke gevangenen die ter beschikking van de Duitse overheid werden gesteld, in de periode 1941-1944. Het gaat onder meer om een aantal Joodse vrouwen verdacht van ‘Rassenschande’. Verder noteren we o.a. het steekkaartensysteem onder de nummers 1455-1456 evenals de opsluitingsdossiers onder nrs. 1457-1474. Het gaat om geïnterneerden van het ‘interneringscentrum voor vreemde ongewenste vrouwen’ uit de periode 1940-1946, waaronder heel wat vrouwen van Joodse afkomst die in maart 1940 naar Frankrijk werden overgebracht....

  10. Archief van het secretariaat.

    Dit bestand bevat het oudste archiefmateriaal gevormd door de school. Het is van grote waarde voor o.a. genealogisch en sociologisch onderzoek. Naast algemene stukken (periode 1928-1961, vooral 1928-1942) zoals nota’s, briefwisseling, brochures, stukken inzake de personeelsadministratie … maar ook een schoolkrant noteren we vooral belangrijke algemene reeksen. Het gaat om aanwezigheidslijsten van het personeel (ca. 1934-1982), aanwezigheidslijsten van leerlingen (1941-1964), registers met tellingen van leerlingen (1936-1960), individuele steekkaarten van leerlingen van de verschillende afde...

  11. Fonds Max Buset.

    In dit bestand noteren we onder nr. 90 naast exemplaren van het bulletin Jewish Labour News ook andere periodieken van Joodse organisaties (1947-1948). Nr. 165 bevat briefwisseling inzake de betrekkingen tussen de BSP en Palestina, alsook exemplaren van Jewish Labour News. Onder nr. 168 vinden we nota’s van Isabelle Blume over Palestina. De nrs. 187, 188 en 189 behoren tot de reeks “dossiers étrangers” die handelen over Palestina/Israël, resp. voor de periode 1946-1947, 1947-1948 en 1949-1952. Nr. 191 bevat algemene briefwisseling (1946-1952) inzake oorlogsslachtoffers en diverse organisati...

  12. Fonds Jeanne-Émile Vandervelde.

    Dit bestand, dat nog niet volledig ontsloten is, bevat interessant materiaal inzake de vluchtelingen uit het Derde Rijk. Zo noteren we een dossier over de affaire van het terug over de grens zetten van Duitse Joodse vluchtelingen (1938), met daarin o.a. krantenknipsels, een verslag over de refoulements, een nota van het Comité d’aide et d’assistance aux Victimes de l’Antisémitisme en Allemagne inzake de opvang van Joodse vluchtelingen in Merksplas, … Daarnaast bevat het bestand ook correspondentie met vluchtelingen (ca. 1936-1939) en de Openbare Veiligheid (ca. 1935-1938) in verband met hun...

  13. Gemeentearchief Kalmthout.

    In dit archiefbestand vinden we enkele stukken die betrekking hebben op het verleden van de Joodse gemeenschap te Heide-Kalmthout. De reeks bouwdossiers is geordend op jaar maar kan eveneens aangevraagd worden op naam van de persoon die de aanvraag ingediend heeft. We noteren o.a. de bouwdossiers van de synagoge (ontworpen door Jan Frans Beirens en gebouwd in 1928) en de yeshiva (ontworpen door Ratzendorfer, maar nooit voltooid). Ze bevatten naast briefwisseling in verband met de aanvraag ook de blauwdrukken van beide gebouwen. De correspondentie van de gemeente (o.a. burgemeesters en schep...

  14. Fonds Jean Terfve.

    We noteren vooreerst enkele dossiers inzake conferenties over internationale politiek, vrede en vreedzame co-existentie. Nr. 52/04 bevat notities van Terfve inzake “Groupe sioniste: conférence débat” (1957). Nr. 73/07 bevat notities van de tussenkomst van Terfve, briefwisseling en flyers betreffende het debat Conditions et perspectives de paix au Moyen-Orient georganiseerd door la Tribune Libre Universitaire en de Union des Étudiants Juifs de Belgique (1968). Onder nr. 73/08 vinden we eveneens nota’s van de tussenkomst van Terfve, inzake de conferentie La gauche belge face au problème de la...

  15. Commission de contrôle politique.

    Dit archiefbestand bevat de reeks dossiers opgesteld door de politieke controlecommissie van de KPB (Commission de contrôle politique). Het gaat onder andere om meer dan 5000 individuele dossiers van militanten. Ze bevatten doorgaans briefwisseling, verslagen en nota’s over de politieke houding en activiteiten van de militanten. We noteren heel wat dossiers van gekende (al dan niet voormalige) communisten van Joodse afkomst zoals Hertz Jospa (nr. 2413), Leopold Flam (nr. 5767), Pinkus Broder (nr. 0416), Henri Buch (nr. 407), Edith Buch (nr. 0355), David Susskind (nr. 2069), … We vermelden d...

  16. Algemene Documentatie – overheid: de BO en zijn voorlopers – centrale diensten te Brussel.

    Hieronder worden de (deel)bestanden van de “Algemene Documentatie”, besproken in het tweede deel (“De Naoorlog”) van de inventaris van Nefors onder titel “Overheid: de B[estuursafdeling] O[orlogsslachtoffers] en zijn voorlopers”, ondertitel “Centrale Diensten te Brussel” gegroepeerd. De onderverdeling gebeurt per archiefvormer/rubriek. Algemeen: Ordner “Liste des rapatriés France et Malines” (Nefors nr. 1759) bevat registers van gerepatrieerde Joden die uit Frankrijk of Mechelen waren gedeporteerd; de lias “listes des rapatriés convois de Malines” (Nefors nr. 1761) handelt over gerepatrieer...

  17. PK Antwerpen 2001 C.

    Het bestand PK Antwerpen 2001 C is ongelofelijk rijk en bijzonder relevant voor deze gids. De reeks “Onderzoeksdossiers ‘Documentatie P’ en ‘Documentatie B’” telt meer dan 4000 dossiers over de meest uiteenlopende thema’s zoals communisme, socialisme, fascisme, Vlaams-nationalisme, extreemrechts, stakingen, de Tweede Wereldoorlog, repressie, spionage, sociale bewegingen, allerhande sociale en culturele organisaties, migratie en niet-Belgische bevolkingsgroepen in Antwerpen, … Het is een ware goudmijn voor historisch onderzoek. Deze dossiers bevatten doorgaans briefwisseling, allerhande (vaa...

  18. Fonds Émile Vandervelde.

    Het archief van Vandervelde bevat heel wat voor deze gids relevant materiaal. Vooreerst vermelden we de correspondentie, in de inventaris (vol. 4) beschreven op stukniveau. Nrs. EV/IV/79, EV/IV/141, EV/IV/4, EV/IV/235, EV/IV/369, EV/IV/460 en EV/IV/553 hebben betrekking op asielrecht, Joodse en politieke vluchtelingen; het gaat o.a. om vragen voor ondersteuning en uitleg van bevoegde ministers zoals Eugène Soudan en Joseph Pholien. Volgende nrs. bevatten briefwisseling (o.a. met Kautsky, Sokolow, de Union Sioniste, …) inzake het brede thema zionisme: EV/IV/298, EV/IV/306, EV/IV/388, EV/IV/3...

  19. Archives du Séquestre de la Brüsseler Treuhandgesellschaft et du Groupe 12, y compris les archives du ‘Service Belgique’ de l’Office de Politique coloniale du NSDAP.

    Dit archiefbestand is cruciaal voor de studie van de financiële roofpolitiek van de bezetter en de ‘Arisierung’ van de Belgische economie. Het is eveneens van groot belang voor de reconstructie van de sociaaleconomische positie van de Joodse bevolking in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog. Het bestand valt uiteen in vier delen, die overeenkomen met de verschillende archiefvormers, zijnde het sekwester van de Brüsseler Treuhandgesellschaft, de BTG zelf, de Gruppe XII en het Kolonialpolitisches Amt. Vooral de eerste drie zijn voor deze gids relevant. In het archief van het sekwester van de ...

  20. Algemene Documentatie - Comité de Défense des Juifs (1942?-1944)/Aide aux Israélites Victimes de la Guerre (1944-1961)/Service Social Juif (1961-…).

    Dit bestand bestaat uit gemengd archief van de JVC-CDJ/AIVG/SSJ en de DGOS/DGVG. De map “Bijoux: documentation A.I.V.G.” (Nefors nr. 3743)(1949) bevat correspondentie (met o.a. adressenlijsten) tussen de AIVG, ORE/DER en de DGOS/DGVG in verband met teruggevonden juwelen. In r.123/tr.60.000 – 175.999 (1941-1962) noteren we o.a. de correspondentie van de AIVG met de Dienst Oorlogsslachtoffers, vertalingen van brieven van de Dienststelle Westen van Rosenberg, lijsten van Joden die gewerkt hebben voor de OT in Frankrijk, … Ook in r.123/tr.1 – 59.999 (1945-1950) vinden we briefwisseling tussen d...