Caransa, A.

Identifier
MF1081500
Language of Description
Dutch
Dates
1 Jan 1945 - 31 Dec 2005
Level of Description
Fonds
Source
EHRI Partner

Extent and Medium

0.3 meter (37 nummers)

Biographical History

Levensloop

Ab Caransa werd in 1927 in een joods gezin in Amsterdam geboren. Op veertienjarige leeftijd werd hij samen met zijn vader, Joseph Caransa, op transport gesteld naar Westerbork. Van daaruit kwamen beiden terecht in Theresienstadt, vanwaar zij werden doorgevoerd naar Auschwitz. Samen overleefden zij dit vernietigingskamp. Na een lange reis via onder andere Polen, Tsjechië en Frankrijk kwamen zij in 1945 terug in Nederland. Ook zijn moeder, Flora Caransa-Slier, overleefde de oorlog.

In 1981 ging Caransa samen met de KRO-radio voor een reportagereis terug naar Auschwitz, waar hij sinds de oorlog niet meer was geweest. Deze reis maakte hem opnieuw bewust van zijn verleden en sinds die tijd gaf hij lezingen en schreef hij over zijn herinneringen en zijn joodse achtergrond. In 1984 kwam zijn boek ‘Verzamelen op het Transvaalplein: ter nagedachtenis van de Joodse proletariaat van Amsterdam’ uit, over de buurt waarin Caransa opgroeide.

Naast deze activiteiten was Caransa ook enkele jaren secretaris van het Auschwitz-comité en had hij de leiding bij de oprichting van de Stichting Restauratie Joodse Begraafplaats Pyskowice. Deze stichting zette zich in voor het onderhoud van de graven in Pyskowice in Zuid-Polen waar een groep Nederlanders begraven ligt die gedurende de marsen aan het einde van de oorlog waren overleden. Caransa, die veel van deze mensen had zien sterven, had na zijn terugkomst in 1945 tevergeefs geprobeerd deze mensen aan te merken voor de oorlogsgravenvoorziening van het Nederlandse Rode Kruis. Toen hij in de jaren tachtig deze graven bezocht en zag dat deze er vervuild en slecht onderhouden bijlagen, mobiliseerde hij een groep mensen, waaronder de VU-pedagoog prof. Johan van Hulst, om hier iets aan te doen. De stichting verzamelde geld voor de restauratie van de begraafplaats Pyskowice en de verzorging van de graven. Bovendien zorgde de stichting ervoor dat alle graven van een naam werden voorzien.

In 2006 overleed Caransa op 78-jarige leeftijd.

Archival History

periode van ontstaan

Het archief is gevormd in de periode 1945-2005.

beheersgeschiedenis/overbrenging naar het NIOD

Het archief is in 2006 geschonken aan het NIOD.

Acquisition

wettelijke status

Het archief is eigendom van het NIOD.

Scope and Content

aard van de archiefbestanddelen

Het archief bevat voornamelijk manuscripten en lezingen van Caransa. Verder bevat het archief een kleine hoeveelheid correspondentiemateriaal en een aantal oudere documenten, zoals een verslag van de terugreis naar Nederland, dat hij in 1945 schreef.

Appraisal

selectie, vernietiging en bewerking

Na ontvangst door het NIOD zijn de doubletten vernietigd tijdens de bewerking van het archief.

Accruals

aanvullingen

Aanvullingen worden niet verwacht.

System of Arrangement

ordening van de archiefbestanddelen

Het archief bestaat uit twee delen. In het eerste deel bevinden zich manuscripten, lezingen en onderzoeksmateriaal van Caransa. Het tweede deel bevat stukken over diverse onderwerpen, waaronder materiaal met betrekking tot de Pyskowice-Stichting.

Conditions Governing Access

Openbaarheid

Het archief is volledig openbaar.

Conditions Governing Reproduction

reproductiebeperkingen

Behoudens de algemene regels die gelden voor het vermenigvuldigen van stukken gelden geen beperkingen voor de reproductie.

Physical Characteristics and Technical Requirements

materiële staat

De materiële toestand van de archiefstukken verzet zich niet tegen gebruikelijke raadpleging van de originelen in de studiezaal van het NIOD.

Publication Note

Caransa, Ab, Verzamelen op het Transvaalplein: ter nagedachtenis van het Joodse proletariaat van Amsterdam (Baarn 1984) blz. 111

Caransa, Ab, Van school verwijderd. Jood.: Dokumenten betreffende de verwijdering van joodse leerlingen van Amsterdamse ambachtsscholen in 1941 (Haarlem 1990) blz. 51

Caransa, Ab, Aussenberg, Adolf, Adolf Aussenberg: kunstenaar in Theresienstadt (Haarlem 1993) blz. 48

Caransa, Ab, Dag meneer Blom: afscheid van een stad (Haarlem 1997) blz. 93

Note(s)

  • Ab Caransa (1927-2006) was secretaris van het Auschwitz-comité en had de leiding bij de oprichting van de Stichting Restauratie Joodse Begraafplaats Pyskowice.

  • Volledig openbaar

  • unittitle

  • titel archief

  • Archief van A. Caransa

  • origination

  • archiefvormer

  • Het archief is gevormd door Ab Caransa.

  • physdesc

  • omvang

  • 0.3 meter (37 nummers)

  • citeer en aanvraaginstructie

  • Archiefstukken uit dit archief kunnen in de studiezaal van het NIOD worden aangevraagd onder vermelding van: archief 809, inv.no. ...

  • Bij het citeren in annotatie en verantwoording dient het archief tenminste eenmaal volledig en zonder afkortingen te worden vermeld. Daarna volstaat een verkorte aanhaling:

  • volledig: Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie, Amsterdam, archief van A. Caransa, inv.no. ...

  • verkort: NIOD, archief 809, inv.no. ...

  • langmaterial

  • taal van de archiefbescheiden

  • Het merendeel van de archiefstukken is Nederlandstalig.

Process Info

  • bewerking

  • De inventaris is in 2007 vervaardigd door Petra Links.