Language of Description: Dutch
  1. Archief van de Gemeentepolitie

    Inleiding De ontwikkeling van de organisatie van de Amsterdamse Gemeentepolitie, 1814-1946 De organisatie van de politie als dienst Op 25 maart 1811 werd voor het gehele Franse Keizerrijk een centrale organisatie van de politie ingevoerd. Aan het hoofd van de politie in het Franse Rijk werd een minister van politie gesteld met daaronder vier directeuren-generaal. Te Amsterdam werd Devillers Duterrage aangesteld als directeur-generaal over 'Holland'. Amsterdam werd verdeeld in twaalf arrondissementen. Aan het hoofd van elk arrondissement stond een commissaris (1). Het herstel van de Nederlan...

  2. Archief van de Secretarie; Afdeling Algemene Zaken

    Inleiding Woord vooraf De stedelijke overheid in Amsterdam wordt bij het besturen van de stad bijgestaan door een administratief apparaat, bestaande uit ambtenaren. De administratie op het Stadhuis werd in 1812 gereorganiseerd en verdeeld in afdelingen. Deze nieuwe organisatie en de belangrijkste ontwikkelingen binnen het bestuursapparaat tot 1945 worden in deze inleiding geschetst. Eén van de drie ontstane afdelingen, Algemene Zaken, vervulde vaak een spilfunctie binnen de Secretarie, zoals uit de inleiding zal blijken. Daarom is de geschiedenis van de afdeling Algemene Zaken geplaatst in ...

  3. Archief van de Gemeente Arbeidsbeurs

    Inleiding GESCHIEDENIS VAN DE GEMEENTE-ARBEIDSBEURS (1) Voorgeschiedenis (1886-1908): 'particulier' of 'overheid'? Voordat de Arbeidsbeurs onder gemeentebeheer werd gebracht was zij meer dan twintig jaar in particuliere handen. In 1886 bracht de Maatschappij voor de Werkende Stand de eerste openbare arbeidsbemiddeling in Nederland tot stand. Het doel was: '.. den werkgever en den werkzoekende in te lichten omtrent de vraag naar en het aanbod van werk' (2). Van een roep om een openbare arbeidsbeurs is ook al voor 1884 sprake geweest (3). Verder hebben perspublikaties een duidelijke rol gespe...

  4. Archief van de Secretarie; Afdeling Militaire Zaken en rechtsvoorgangers

    Inleiding Wetgeving en dienstplicht (1) Tijdens de Franse overheersing werd de dienstplicht (conscriptie) ingevoerd. Loting bepaalde of een dienstplichtige werkelijk opgeroepen werd voor de vervulling van zijn dienstplicht. Deze dienstplicht werd na het vertrek van de Fransen gehandhaafd: al de mannelijke ingezetenen die hun 19de jaar waren ingetreden moesten zich in hun woonplaats laten inschrijven. De eerste militiewet van 1815 werd in 1817 vervangen door de wet voor de oprichting van de nationale militie (2). De gouverneur van de provincie werd verantwoordelijk voor al de aangelegenheden...

  5. Comité voor Joodsche Vluchtelingen

    aard van de archiefbestanddelen Dit archief bevat de neerslag van de activiteiten van het Comité voor Joodse Vluchtelingen in Amsterdam van maart 1933 t/m april 1939. Een groot deel van het archief bestaat uit correspondentie met vluchtelingen, overheidsinstanties en andere hulporganisaties in Nederland en buitenland. Verder bevinden zich in het archief rapporten, ooggetuigenverslagen, invulformulieren en statistieken. De archieven zijn niet compleet. Een deel van het archief was nog in gebruik in april 1939 en bleef daarom achter in Amsterdam toen de rest van het archief naar Engeland wer...

  6. Archief van het Gemeentelijk Theaterbedrijf

    Inleiding De Archiefvormer 'Het was bij besluit van den Burgemeester van 26 september 1941, dat werd ingesteld een Gemeentelijk Theaterbedrijf, tot welks taak behoort de exploitatie van het gebouw van den Stadsschouwburg, alsmede bemoeiingen met de van gemeentewege te geven tooneel-, operete- en andere voorstellingen in dien schouwburg en elders. Tot directeur van het Gemeentelijk Theaterbedrijf werd benoemd H.D. van Dellen, hoofd afdeeling Kunstzaken der Gemeentesecretarie en van het Bureau voor Propaganda en Vreemdelingenverkeer en adjunct-adviseur aan het Bureau voor Organisatie en Effic...

  7. Archief van de Vereeniging Centraal Israëlietisch Krankzinnigengesticht in Nederland

    Inleiding De archiefvormer In 1888 liet de Inspectie van het Staatstoezicht op het Krankzinnigenwezen het toenmalige Joodse gesticht in Amsterdam sluiten vanwege ontoelaatbaar slechte omstandigheden. Een commissie onder leiding van de bankier en filantroop A.C. Wertheim probeerde de benodigde gelden voor een nieuw te bouwen inrichting bijeen te krijgen. Zij slaagde daar niet in: het beoogde bedrag (450.000 gulden) bleek onhaalbaar. De in Amsterdam in 1898 opgerichte Vereeniging Centraal Israëlietisch Krankzinnigengesticht in Nederland (CIK) stelde zich tot doel de plannen voor een nieuw ges...

  8. Omnia Treuhandgesellschaft m.b.H.

    aard van de archiefbestanddelen Geschreven en getypte documenten, geen bijzondere handschriften

  9. Collectie Bart de Kok en Jozef van Poppel

    Inleiding In 2010 werden op een zolder in Amsterdam-Zuid een groot aantal foto's gevonden die werden gemaakt door de 'foute' fotograaf Bart de Kok. Het zijn unieke foto's van onder meer de anti-joodse relletjes op het Thorbeckeplein in februari 1941, de fouilleeractie op tientallen joodse handelaren in de Diamantbeurs in 1942 en foto's van tientallen kleine en grotere 'politieke gebeurtenissen' op straat. De ruim 250 foto's werden in het huis verstopt door Joseph van Poppel, V-Mann en verrader van onder anderen medewerkers van de verzetskrant Het Parool. Enkele foto's uit de collectie waren...

  10. Algemene Documentatie – overheid: de BO en zijn voorlopers – centrale diensten te Brussel.

    Hieronder worden de (deel)bestanden van de “Algemene Documentatie”, besproken in het tweede deel (“De Naoorlog”) van de inventaris van Nefors onder titel “Overheid: de B[estuursafdeling] O[orlogsslachtoffers] en zijn voorlopers”, ondertitel “Centrale Diensten te Brussel” gegroepeerd. De onderverdeling gebeurt per archiefvormer/rubriek. Algemeen: Ordner “Liste des rapatriés France et Malines” (Nefors nr. 1759) bevat registers van gerepatrieerde Joden die uit Frankrijk of Mechelen waren gedeporteerd; de lias “listes des rapatriés convois de Malines” (Nefors nr. 1761) handelt over gerepatrieer...

  11. Beauftragten des Reichskommissars

  12. Nederlands Auschwitz Comité

    aard van de archiefbestanddelen Het archief bestaat voornamelijk uit correspondentie en vergaderstukken. Daarnaast zijn er in het archief stukken te vinden over diverse reizen naar Polen en enige publicaties en krantenknipsels.

  13. Archief van de gemeentepolitie Groningen 1917-1995

    Na de Duitse inval werd de politie ingrijpend veranderd. Om te beginnen werd naast het Nederlandse politieapparaat een klein Duits politieapparaat ingesteld dat bestond uit de volgende onderdelen: de Ordungspolizei (Ook wel Grüne Polizei genoemd vanwege de kleur van het uniform.)-een orde politiekorps-, de Sicherheitspolizei onderverdeeld in Gestapo (politieke recherche) en de Kripo (gewone recherche). Aan de Sicherheitspolizei werd de Sicherheitsdienst nog toegevoegd, die zich met politieke recherche bezighield. Ook de Abwehr, de militaire contraspionage was op dit gebied actief.De zgn. Au...

  14. PK Antwerpen 2001 C.

    Het bestand PK Antwerpen 2001 C is ongelofelijk rijk en bijzonder relevant voor deze gids. De reeks “Onderzoeksdossiers ‘Documentatie P’ en ‘Documentatie B’” telt meer dan 4000 dossiers over de meest uiteenlopende thema’s zoals communisme, socialisme, fascisme, Vlaams-nationalisme, extreemrechts, stakingen, de Tweede Wereldoorlog, repressie, spionage, sociale bewegingen, allerhande sociale en culturele organisaties, migratie en niet-Belgische bevolkingsgroepen in Antwerpen, … Het is een ware goudmijn voor historisch onderzoek. Deze dossiers bevatten doorgaans briefwisseling, allerhande (vaa...

  15. Archief van het Gemeente Vervoer Bedrijf

    Inleiding In 1870 bleek de tijd rijp voor de oprichting van een vervoersonderneming: de 'Amsterdamse Omnibus Onderneming' (AOO), als resultaat van een initiatief van een aantal bewoners van de plantagebuurt, die hun zaken midden in de stad hadden en plannen bedachten voor vervoer voor gezamenlijke rekening. Door deze toevallige afspraak werd de grondslag gelegd voor de paardentram: de 'Amsterdamsche Omnibus Maatschappij' (AOM), waar de AOO in opging. Ingaande 1900 werd de concessie van de AOM ingetrokken en werd de tramexploitatie na de naasting in beheer door de gemeente Amsterdam genomen ...

  16. Vught, Konzentrationslager Herzogenbusch

    aard van de archiefbestanddelen De deelcollectie bestaat uit documenten (of kopieën daarvan) uit de periode dat kamp Vught door de Duitsers als concentratiekamp in gebruik was (1943-1944). Voorts behoren naoorlogse correspondentie, processen-verbaal en verslagen tot de deelcollectie. Tenslotte zijn kaartmateriaal en enkele foto's aanwezig.

  17. Onderzoek - Advocatuur in bezettingstijd

    aard van de archiefbestanddelen Het archief bevat aantekeningen en kopieën die dr. J.P. Meihuizen maakte tijdens zijn onderzoek. Tevens bevat het een groot aantal documenten die zijn ontstaan tijdens de bezetting, waaronder pleitnota's, strafdossiers en aanvragen voor opname op de zogeheten Barneveld-lijsten. Ook bevat het archief naoorlogse documenten over de zuivering van de advocatuur.

  18. Archief van de Secretarie; Algemene Secretarie en Arbeidszaken en rechtsvoorganers en Secretarie; Personeelszaken en rechtsvoorganger

    Inleiding Een toenemende bestuurlijke bemoeienis met het maatschappelijke leven staat aan het begin van deze overheidstaak. De resultaten van een enquete naar de arbeidstoestanden, op initiatief van een aantal leden van de Tweede Kamer, gaf aanleiding tot de Arbeidswet van 1889. Een jaar later nam de Amsterdamse gemeenteraad het besluit om in bestekken voor gemeentelijke openbare werken de verplichting op te nemen voor aannemers om hun werklieden te verzekeren tegen ongelukken. De werkzaamheden rond deze specifieke taak werden op het Stadhuis verricht door de secretarieafdeling Publieke Wer...