Language of Description: Dutch
Holding Institution: Nationaal archief
  1. Ministerie van Justitie: Rijksvreemdelingendienst (RVD) en Taakvoorgangers.

    This fonds contains several relevant files, mainly with regards to the question of Jewish refugees. File nr. 531 contains documents concerning requests from Jewish institutions for exchange of refugees between the Netherlands and Belgium (1939-1941). Documents (dated 1939-1940) regarding the granting of permission to the Comité voor Bijzondere Joodsche Belangen (Committee for Special Jewish Interests) to exchange minor refugees with Belgium can be found in file 912. In file nr. 1771 we also find documents concerning exchange of refugees with Belgium, in this case at the request of the Haags...

  2. Inventaris van het archief van de Begeleidingscommissie onderzoek Financiële Tegoeden Wereldoorlog II in Nederland (Commissie Scholten), 1997-2000

    • Nationaal archief
    • 2.08.43
    • Dutch
    • 1997-2000
    • 0.5 meter; 26 inventarisnummers

    De 'Begeleidingscommissie onderzoek financiële tegoeden WO-II in Nederland' (Commissie Scholten) verrichtte van 1997 tot 1999 onderzoek naar het rechtsherstel aangaande financiële tegoeden van slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog bij banken en verzekeraars in Nederland. In dit archief bevinden zich de notulen van de commissievergaderingen en de correspondentie met onder meer het Ministerie van Financiën, de Commissie Van Kemenade en het Centraal Joods Overleg. Voorts omvat het diverse stukken die direct op de werkzaamheden der commissie betrekking hebben (met inbegrip van krantenknipsels...

  3. Inventaris van het Rijksbureau voor Oude Materialen en Afvalstoffen, 1940-1946

    • Nationaal archief
    • 2.06.076.10
    • Dutch
    • 1940-1946
    • 0.75 meter; 41 inventarisnummers

    Ondanks de neutraliteit had de Eerste wereldoorlog in Nederland tot schaarste en distributieproblemen geleid. Hernieuwde oorlogsdreiging en de mogelijkheid van een terugkerende schaarste waren aanleiding voor de Distributiewet van 1939. Een (niet met name genoemd) gevolg van de wet was de oprichting van diverse Kernbureaus voor handel en nijverheid. Zonder een uitgebreid ambtelijk apparaat moesten zij voorbereidingen treffen om zonodig de schaarste binnen de sector zo doeltreffend mogelijk het hoofd te kunnen bieden. Bij het uitbreken van de Tweede wereldoorlog in september 1939, werden de ...

  4. Inventaris van het archief van het Nederlandse consulaat te Brussel, 1851-1940; en het Bureau ter behartiging van de belangen van Nederlanders te Brussel, 1940-1945

    • Nationaal archief
    • 2.05.48.17
    • Dutch
    • 1851-1945
    • 2.6 meter; 63 inventarisnummers

    Het Nederlands consulaat te Brussel werd in 1851 opgericht, dit in verband met het toenemend aantal Nederlandse schepen dat de haven van Brussel bezocht en dat een beroep deed op consulaire faciliteiten. Het archief bevat brievenboeken en overige correspondentie plus een register van binnengekomen schepen. Tevens zijn er stukken betreffende richtlijnen inzake de hulpverlening aan en de toelating van vreemdelingen tot Nederland. Gedurende de Tweede Wereldoorlog fungeerde er een 'Bureau ter behartiging van de belangen van Nederlanders'. Dit bureau werd geopend na het vertrek van de Nederlands...

  5. Ministeries voor Algemeene Oorlogvoering van het Koninkrijk (AOK) en van Algemene Zaken ( AZ), Kabinet van de Minister-President

    Het archief bevat in de eerste plaats de neerslag van het handelen van de minister-president (MP) als voorzitter van de Ministerraad, onderraden en ministeriële commissies. Het archief weerspiegelt het politieke 'plooi- en schikwerk' van de MP en zijn ambtelijke staf om kwesties, ook controversiële, zonder politieke schade door de Ministerraad te loodsen. Dat beslaat àlle wetgevingsdossiers, veel regelgeving en àlle verdere zaken die de Ministerraad hebben beziggehouden. Daarnaast bevat het archief de neerslag van de specifieke taken van de MP: verantwoordelijkheid voor het Koninklijk Huis;...

  6. Inventaris van het archief van F.C. Gerretson [levensjaren 1884-1958], (1608) 1904-1958; familie Gerretson, 1816-1948

    • Nationaal archief
    • 2.21.246
    • Dutch
    • 1608-1959
    • 38.7 meter; 1353 inventarisnummers

    Prof. dr. F.C. Gerretson (1884-1958) was van 1925 tot 1954 hoogleraar geschiedenis aan de universiteit van Utrecht. Daarnaast was hij van 1951 tot 1956 lid van de Eerste Kamer voor de Christelijk Historische Unie (CHU). Gerretson was tevens actief als dichter en als strijdbare rechtse publicist. In 1925 was Gerretson betrokken bij de oprichting van de beweging "De Nationale Unie". Deze had tot doel te komen tot een rechts-nationale bundeling. In de periode 1932-1934 fungeerde hij als voorzitter van de Nationale Unie. Hij zocht samenwerking met allerlei verwante splinterpartijen om een sterk...

  7. Archief van het Gezantschap te Tsjecho-Slowakije (Praag), 1919-1939 en (1945) 1951-1954

    Onder invloed van het nationaalsocialisme ontstond onder de Duitse minderheid de wens tot aansluiting bij Duitsland. Om een oorlog te voorkomen gingen Engeland en Frankrijk, onder protest van Tsjecho-Slowakije, akkoord met de annexatie van dit gebied door Duitsland. Tsjecho-Slowakije verloor een deel van zijn grondgebied met daarop strategische defensiewerken. Benes, president van Tsjecho-Slowakije, trad af en vertrok naar Engeland. In 1939 werd geheel Tsjecho-Slowakije bezet door Duitse troepen en werd het Protectoraat Bohemen en Moravië ("Protektorat Böhmen und Mähren") ingesteld. Duitsla...

  8. Centraal Afwikkelingsbureau Duitse Schadeuitkeringen (CADSU) 1959-1966

    • Nationaal archief
    • 2.08.46
    • Dutch
    • 1959-1966
    • 183,2 meter; 2937 inventarisnummers

    De minister van Financiën stelde in 1959 het Centraal Afwikkelingsbureau Duitse Schade-uitkeringen in. Het Cadsu hield zich bezig met het afwikkelen van schadeclaims van joden en anderen die hadden geleden onder de nationaal-socialistische vervolging in de Tweede Wereldoorlog. Het bureau vergoedde materiële schade op grond van Bundesrückerstattungsgesetz (de zgn. BRüG-claims) en immateriële schade op basis van de Bundesentschädigungsgesetz (BEG-uitkeringen). Het archief bevat persoonsdossiers betreffende de immateriële schade, zoals bijvoorbeeld het dragen van een Jodenster. Voor nadere inf...

  9. Rijksverzekeringsbank, 1901-1956

    • Nationaal archief
    • 2.15.55
    • Dutch
    • 1901-1956
    • 1,8 meter; 623 inventarisnummers

    Het archief bevat de dossiers betreffende de organisatie en de uitvoering van verscheidene wetten ter verzekering van arbeiders tegen de financiële gevolgen van ongevallen, invaliditeit, ouderdom en vroegtijdige dood van de kostwinner, alsmede van de uitvoering van de Kinderbijslagwet. Het archief bevat geen gegevens over individuele personen.

  10. Archieven van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, 1955-1964

    Het archief van het ministerie van Buitenlandse Zaken gaat over het eigen departement, de Nederlandse vertegenwoordigingen in het buitenland en de buitenlandse vertegenwoordigingen in Nederland. Het archief is een voortzetting van de archieven van het ministerie van Buitenlandse Zaken over de periode 1945-1954 (2.05.117). Dientengevolge bevat het geregeld vervolgdossiers van onderwerpen, die in het archief uit de periode 1945-1954 ook al aanwezig waren. Het archief is belangrijk, omdat de afwikkelingen van de Tweede Wereldoorlog in Nederland en Nederlands-Indië/Indonesië op vele terreinen n...

  11. De Nederlandsche Bank NV, (1643) 1814-1980 (1995), 3e zending

    Het overgedragen gedeelte van het archief van De Nederlandsche Bank NV omvat 15% tot 20% van het verwachte totale aantal inventarisnummers van het archief na bewerking, en 30% tot 40% van de verwachte totale omvang in strekkende meters. Het betreft tot heden nog voor het overgrote gedeelte seriële bescheiden: boekhouding en rekening-courantadministratie (1814 - 1983); Aandeelhoudersadministratie (1814 - 1948); administratie van de inlevering (vordering) van goud, andere edele metalen en buitenlandse betaalmiddelen ingevolge Deviezenverordening 1940 en het Deviezenbesluit 1945 (1940 - 1962);...

  12. Inventaris van het archief van de Commissie tot het doen van Aangifte van Overlijden van Vermisten: Inventaris en Index op de VP-dossiers (Vermiste Personen), 1949-1962 (1978)

    • Nationaal archief
    • 2.09.34.02
    • Dutch
    • 1949-1978
    • 77 meter; 744 inventarisnummers

    Dit archief bevat hoofdzakelijk de persoonsdossiers opgesteld in het kader van de 'Wet, houdende voorzieningen betreffende het opmaken van akten van overlijden van vermisten' (1949). Er zijn een drietal concordantielijsten, namelijk op naamklappers, op Afgesloten Dossiers VP (Vermiste Personen) en op Niet-Afgesloten Dossiers. Zie nummer toegang 2.09.34.02

  13. Gezantschap later ambassade in Spanje (Madrid), 1939-1954

    Het archief van het Gezantschap te Spanje (1939-1954) bevat stukken betreffende de organisatie in Madrid, de afzonderlijke consulaten en het consulaat-generaal in Tanger, protocollaire zaken, registraties van Nederlanders, stukken in verband met Spaanse politieke-, juridische en sociale aangelegenheden en dossiers inzake internationale betrekkingen. Verder bevat het archief brieven en rapporten inzake onderwerpen als de Spaanse inzending voor de herdenking van de vrede van Munster in 1948, de evacuatie van Nederlandse joodse vluchtelingen in de Tweede Wereldoorlog, de erkenning van de Franc...

  14. Liquidatie van de Verwaltung Sarphatistraat (LVVS) en de Vermögensverwaltung-und rentenanstalt (VVRA), 1941-1958; aanvulling voor blok J25553, de Raad voor het Rechtsherstel, (1929) 1941-1958

    • Nationaal archief
    • 2.09.48.01
    • Dutch
    • 1929-1968
    • 33,3 meter; 421 inventarisnummers

    Het archief bevat stukken afkomstig van de Liquidatie van Verwaltung Sarphatistraat (LVVS). Deze was opvolger van het filiaal Sarphatistraat van de bank Lippmann, Rosenthal & Co (Liro). De inventaris bestaat o.a. uit de Liro-kaarten, het directiearchief van Liro en van de beheerders-vereffenaars van de LVVS, evenals het LVVS-kaartsysteem. Het archief bevat ook stukken afkomstig van de Vermögensverwaltungs- und Rentenanstalt (VVRA).

  15. Inventaris van de archieven van de Ambassade in Frankrijk te Parijs, 1943-1955; Consulaat te Parijs, 1945-1954; Nederlandse Missie te Parijs, 1932-1950

    • Nationaal archief
    • 2.05.57
    • Dutch
    • 1932-1955
    • 12.00 meter; 500 inventarisnummers

    Het archief bevat de rapporten van de commissie Van Meeuwen. Er is materiaal over het opsporen van Nederlandse oorlogsmisdadigers in Frankrijk en in de Franse bezettingszone in Duitsland. Verder regelingen betreffende oorlogsschade en stukken over de Franse politiek ten aanzien van Duitsland (1944-1951). Er zijn lijsten van en gegevens over Nederlandse burgers en militairen die in Frankrijk zijn omgekomen (onder meer van de Nederlanders die in de buurt van Dijon zijn omgekomen en begraven zijn in het eregraf te Dijon), lijsten van Franse militairen die in Nederland sneuvelden en een overeen...

  16. Inventaris van het archief van W. Drees [levensjaren 1886-1988] en enkele familieleden, (1853) 1900-2000 (2002)

    • Nationaal archief
    • 2.21.286
    • Dutch
    • 1853-2002
    • 18 meter; 1700 inventarisnummers

    W. Drees (1886-1988) was van 1948 tot en met 1958 minister-president van Nederland. Het archief bevat stukken uit zowel zijn openbare leven als zijn privéleven. Zijn politiek-bestuurlijke archivalia omvatten correspondentie, teksten van artikelen en redevoeringen, aantekeningen, krantenknipsels, partijstukken, verkiezingsmateriaal, (afschriften van) ambtelijke stukken en gedrukt materiaal. De stukken hebben betrekking op zijn gehele politiek-bestuurlijke loopbaan: zijn activiteiten voor de Sociaal Democratische Arbeiderspartij (SDAP) en de Partij van de Arbeid (PvdA), de Haagse gemeentepoli...

  17. Inventaris van het archief van het Gezantschap / Ambassade in Canada (Ottawa), 1939-1954

    • Nationaal archief
    • 2.05.50.01
    • Dutch
    • 1939-1954
    • 13.5 meter; 279 inventarisnummers

    Het archief van het gezantschap en de ambassade te Ottawa bevat voor de periode 1939-1954 onder andere agenda's van ingekomen en uitgaande stukken, diverse correspondentie, stukken betreffende het contact met de Nederlandse consulaten en m.b.t. personeel en organisatie. Een aantal stukken hebben betrekking op het verblijf van Nederlanders (waaronder troepen) in Canada ten tijde van de Tweede Wereldoorlog, de bezoeken van koningin Wilhelmina en prinses Juliana en juridische aangelegenheden ten gevolge van WO II (schadeclaims, huwelijken e.d.). Voor de periode na de oorlog zijn er o.a. stukke...

  18. Griffie van de provincie Zuid-Holland

    Het archief bevat allereerst een grote reeks stukken over de organisatie: onder meer de provinciale volksalmanak, behandeling van administratieve geschillen, wijziging provinciale grenzen; grondaankoop, grondruil, schenking of onteigening voor aanleg van (provinciale) wegen, fietspaden, vaarwegen, recreatiewegen; vaststelling van de provinciale rekeningen en begrotingen plus overige financiën; huisvesting, nieuwbouw provinciehuis en kunstcollectie. Verder zijn er stukken omtrent het ambtelijk apparaat: geloofsbrieven van leden van Provinciale Staten, verslagen van de handelingen van Provinc...

  19. Archief van het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen: Afdeling Lager Onderwijs; Hoofdafdeling Lager Onderwijs; Directie Kleuter- en Basisonderwijs, (1880) 1935-1975

    Tijdens de Duitse bezetting (1940 1945) werd het departement gesplitst en de afdeling Lager Onderwijs werd een afdeling van het departement van Opvoeding, Wetenschap en Cultuurbescherming, dat in 1943 tijdelijk in Apeldoorn werd gehuisvest. De oorspronkelijke taakomschrijving werd uitgebreid met: uitvoering van de Pensioenwet 19221; opleiding van onderwijzers en examens; Rijksschooltoezicht. Het archief van de (hoofd)afdeling Lager Onderwijs / directie Kleuter- en Basisonderwijs bevat archiefbescheiden betreffende de meerdere vormen van lager onderwijs, het kleuteronderwijs, het gewoon lage...

  20. Inventaris van het archief van het Gezantschap in Zwitserland, (1912) 1914-1954 (1955)

    • Nationaal archief
    • 2.05.49
    • Dutch
    • 1914-1954
    • 47 meter; 929 inventarisnummers

    Het archief van het Gezantschap in Zwitserland bevat voor de periode 1914-1954 correspondentie en stukken m.b.t. de organisatie en het personeel. Er zijn verder stukken inzake de Volkenbond te Genève, handelsvoorlichting (inclusief van de Kamers van Koophandel), betreffende de Rijnvaart en de naoorlogse economische toestand. Het neutrale Zwitserland was voor de Nederlandse regering in ballingschap tijdens de Tweede Wereldoorlog een cruciale post. Via Zwitserland had men contact met het Europese continent en bezet Nederland (o.a. via de informatie die door dr. W.A. Visser 't Hooft naar Zwits...