Held By: Algemeen Rijksarchief 2 - Depot Joseph Cuvelier / Archives Générales du Royaume 2 – Dépôt Joseph Cuvelier
  1. Archives du groupe Tractionel (anciennement : Compagnie Mutuelle de Tramways puis Électricité et Traction puis Traction et Électricité).

    Ce fonds est très riche, il se compose de pièces relatives aux organes statutaires et de direction du holding, de pièces relatives aux différents services du holding, de collections documentaires, de pièces relatives aux organes à caractère social où le personnel est représenté, de pièces relatives aux administrateurs et cadres, de pièces relatives aux sociétés filiales. Les dossiers suivants sont de grand intérêt pour notre thématique : n°2609 « Certificat négatif relatif à la réglementation contre les Juifs et délivré par l’administration militaire allemande (1941), dans le cadre de contr...

  2. Archives de la Maison Hirsch & Cie.

    Ce fonds contient de la correspondance, des pièces concernant la fondation et les statuts de la société, des documents comptables (1870-1961), des pièces liées aux immeubles, aux ressources de l’entreprise, aux machines, ou encore aux assurances. On y trouve aussi des pièces relatives aux opérations d’achat et de vente, aux expositions, aux défilés, aux manifestations commerciales et culturelles et à la publicité réalisée par la Maison Hirsch & Cie. Sont aussi inclus des documents relatifs à l’expansion géographique de l’entreprise, à ses succursales saisonnières notamment à Ostende et ...

  3. Handelsregister herinschrijvingen.

    Dit bestand bevat allerhande formulieren (soms met bijlagen) met daarin basisinformatie over handelsondernemingen (o.a. gegevens van de zaakvoerder, vestigingsplaats, aard van de activiteit, enzoverder). Het gaat zowel om schrappingen, modificaties, … als om herinschrijvingen van ondernemingen die reeds voor de Tweede Wereldoorlog in België actief waren. Heel wat ondernemingen moesten zich immers opnieuw laten inschrijven als gevolg van de brand in het Justitiepaleis te Brussel (1944), waarbij de vooroorlogse dossiers van het handelsregister vernietigd werden. Om die reden kan men in dit be...

  4. Archief van de Dienst voor Economische Recuperatie en rechtsvoorganger.

    Het archief van de DER valt uiteen in twee onderdelen: een algemeen gedeelte en een omvangrijke reeks individuele dossiers. We noteren in het eerste deel vooreerst verschillende algemene reeksen, zoals de reeksen notulen van de beheerraad van de DER (en haar rechtsvoorganger). Ook de reeks werkingsverslagen (1940-1967) zijn interessant als synthesedocumenten voor het beleid van de dienst. Voor deze gids zijn echter vooral de documenten gevormd door de Directie Restituties in het kader van de recuperatie van geroofde kunstgoederen van belang. Zo noteren we niet alleen algemene dossiers over ...

  5. Emissiebank te Brussel. Activiteiten en liquidatie.

    Dit bestand (dat zeer relevant is voor de studie van de plundering van goederen en vermogens van Joden tijdens de oorlog) bevat grote series dossiers, briefwisseling en boekhoudkundige overzichtsstukken, die dateren van zowel tijdens als net na de Tweede Wereldoorlog en die betrekking hebben op de werking en de liquidatie van de Emissiebank. De ongeveer 31000 Dossiers Centralisés (met “C”-nummer) bevatten informatie over de liquidatie en het beheer van de rekeningen van bedrijven bij de Emissiebank en aanverwante banken. Sommige personen of bedrijven, wiens bezittingen of onderneming onder ...

  6. Dossiers dommages de guerre, traités par la Commission Buysse.

    Ce fonds constitue une source majeure pour l’histoire de la spoliation des Juifs en Belgique. Les dossiers sont classés par province, on notera près de 290 dossiers pour la province d’Anvers, quelques 180 pour la province du Brabant, une petite vingtaine pour la province de Liège, 5 pour le Luxembourg, 4 pour le Limbourg et un seul dossier pour la Flandre Orientale. Ces dossiers individuels d’individus d’origine juive victimes de dommages de guerre aux biens privés mentionnent le nom, prénom, quelquefois celui de l’épouse, éventuellement la nationalité et les dates extrêmes des dossiers. Ce...

  7. Ministère de la Reconstruction. Commission d’Agréation pour les Prisonniers politiques et Ayants Droit.

    Ce fonds est constitué de dossiers individuels de taille variable. Ils sont classés par nom de famille et contiennent les procès-verbaux des audiences des commissions d’agrégation pour les prisonniers politiques et ayants droit. On y trouve des informations personnelles sur les demandeurs, les membres de leur famille, les dates de leur détentions et déportation, leur date de décès, leur lieu de résidence précédant leur déportation, leur date et lieu de naissance. Ce fonds comprend également les refus ou décisions négatives de la Commission. Par ailleurs, les requérants pouvaient demander un...

  8. Dienst van het Sekwester (Tweede Wereldoorlog). Reeksen ‘Verdachten’ en ‘Vijanden’.

    Dit volumineuze bestand valt uiteen in twee grote reeksen, die meerdere duizenden individuele dossiers bevatten. De reeks “vijanden” (ennemis) bestaat uit een groot aantal dossiers betreffende natuurlijke of rechtspersonen met een ‘vijandelijke’ nationaliteit (Duits, Japans) wiens bezittingen automatisch (op basis van de besluitwetten van 23 augustus 1944 en 1 augustus 1945) onder sekwester werden geplaatst. De reeks “verdachten” (suspects) heeft betrekking op Belgische natuurlijke of rechtspersonen die verdacht werden van collaboratie tijdens de Tweede Wereldoorlog, en wiens bezittingen da...

  9. Handels- en Ambachtsregister. Overdracht 2007.

    Dit bestand valt uiteen in twee grote onderdelen. We noteren vooreerst de dossiers van het handelsregister. Deze dossiers zijn op hun beurt onderverdeeld in twee reeksen. Een eerste reeks wordt gevormd door de dossiers met de nummers 161841 tot 322097, geopend tussen 1944 en september 1964. Het gaat om formulieren zoals verklaringen van inschrijving, van wijziging, van overdracht, van stopzetting, … van de activiteiten van de handelsonderneming. De dossiers vanaf het nummer 322097 (geopend tussen oktober 1964 en 2003) worden vandaag nog bewaard door de Rechtbank van Koophandel; de toegangen...

  10. Verwaltung des Jüdischen Grundbesitzes.

    Dit bestand valt uiteen in twee reeksen, resp. de reeks van Verwalter Ernst Robert Müller (960 dossiers, in totaal 51 kisten), en die van Verwalter Rudolf Nicolay (721 dossiers, in totaal 29 kisten). Het gaat telkens om individuele dossiers inzake de aangifte en het beheer van onroerende goederen, grotendeels eigendom van Joodse particulieren. Slechts enkele gevallen hebben betrekking op ‘Joodse ondernemingen’ of Joodse organisaties (in casu de Communauté israélite de Bruxelles, het Œuvre Centrale israélite, de Refuge pour Vieillards Israélites en de Société israélite d’Assistance Antituber...

  11. Archives du Séquestre de la Brüsseler Treuhandgesellschaft et du Groupe 12, y compris les archives du ‘Service Belgique’ de l’Office de Politique coloniale du NSDAP.

    Dit archiefbestand is cruciaal voor de studie van de financiële roofpolitiek van de bezetter en de ‘Arisierung’ van de Belgische economie. Het is eveneens van groot belang voor de reconstructie van de sociaaleconomische positie van de Joodse bevolking in de jaren voor de Tweede Wereldoorlog. Het bestand valt uiteen in vier delen, die overeenkomen met de verschillende archiefvormers, zijnde het sekwester van de Brüsseler Treuhandgesellschaft, de BTG zelf, de Gruppe XII en het Kolonialpolitisches Amt. Vooral de eerste drie zijn voor deze gids relevant. In het archief van het sekwester van de ...

  12. Archives de « À l’Innovation ».

    Dit bestand bevat uitsluitend allerhande boekhoudkundige stukken (registers), uit de periode 1919-1976.

  13. Dienst voor Onderlinge Hulpverlening (OMA).

    Dit bestand is bijzonder interessant voor de onmiddellijke naoorlogse periode. Het bestaat uit twee onderdelen: een omvangrijke reeks hoofdzakelijk individuele dossiers van de Verzoeningsdienst / Service de Conciliation, en een gedeelte (ca. 30 s.m.) dat op moment van schrijven nog niet was geïnventariseerd. Vooral de reeks individuele dossiers is van belang. Ze is grotendeels alfabetisch geklasseerd op naam van de schuldeiser (persoon, onderneming of instelling) en heeft betrekking op claims voor schadevergoeding – bijvoorbeeld in verband met de opeising van voertuigen, gebouwen en andere ...

  14. Electrabel (eerste overdracht).

    In dit bestand vinden we stukken terug afkomstig uit heel wat archiefvormers (o.a. Electriciteitsmaatschappij der Schelde, Verenigde Energiebedrijven van het Scheldeland, Compagnie Électrique Anversoise, Elektrische Centralen voor Vlaanderen, Elektrische Centralen voor Vlaanderen en Brabant, …) die later opgeslorpt werden door Ebes en daarmee ook de voorlopers zijn van Electrabel. We noteren voornamelijk enkele dossiers met daarin briefwisseling en andere stukken inzake: het beheer van de maatschappijen tijdens de Duitse bezetting, anti-Joodse maatregelen en de aangifte van ‘Joodse’ bezitti...

  15. Archief van Bank Degroof.

    In dit archiefbestand bevindt zich persoonlijk archief van Franz Philippson, oprichter van de bank. Het gaat om materiaal in verband met het private leven van Philippson, en inzake zijn activiteiten en functies binnen de Joodse gemeenschap op lokaal (Brussel), nationaal en internationaal vlak. De documenten hebben onder meer betrekking op het statuut van de joodse begraafplaats in Brussel, liturgische muziek voor de eredienst, joods godsdienstonderwijs voor kinderen, verschillende liefdadigheidsorganisaties opgericht in Brussel, de affaire Dreyfus, de pogroms in het Russische rijk, de stich...

  16. Ministerie van Wederopbouw. Archief van het Bestuur voor Schade aan private goederen.

    De individuele dossiers oorlogsschade aan private goederen (ook kortweg “oorlogsschadedossiers” / “dossiers dommages de guerre” genoemd) zijn een bijzonder waardevolle bron voor historisch onderzoek. Het bestand valt uiteen in twee grote reeksen. De dossiers van de ‘centrale’ reeks zijn integraal bewaard. Wat de ‘provinciale’ reeks betreft, werden enkel dossiers met foto’s, kaarten, plattegronden of andere opvallende stukken overgehouden. Op moment van schrijven is de verhuisoperatie nog aan de gang. In het Algemeen Rijksarchief 2 – Depot Joseph Cuvelier bevinden zich momenteel van de centr...

  17. Archief van het parket van de procureur des Konings van Brussel.

    Dit bestand bevat verschillende reeksen dossiers van ‘zonder gevolg’ geklasseerde zaken – de zgn. geseponeerde dossiers of sepodossiers. Dit zijn zaken die om diverse redenen uiteindelijk niet uitmondden in strafvervolging. Hoewel ze variëren naar inhoud gaat het om een zeer rijke bron. De reeksen dossiers in dit bestand hebben betrekking op misdaden en wanbedrijven tegen eigendommen (vb. diefstal en afpersing, bedrog, misbruik van vertrouwen, …) en personen (doodslag, schuldig verzuim, laster en eerroof, …). We noteren hierin tientallen dossiers die betrekking hebben op de Jodenvervolging ...

  18. Archives de la police judiciaire près le Parquet du Procureur du Roi de Bruxelles.

    Ce fonds est très riche. Il est divisé en plusieurs parties : dossiers politiques ; sûreté publique ; grèves ; résistance ; sûreté de l’État ; attentats, sabotages et vols ; ravitaillement. Celle qui nous intéresse le plus concerne les ‘Dossiers politiques’. Elle contient des dossiers de taille et contenu variés, portant tant sur des individus que sur des organisations et institutions, souvent soupçonnées d’adhérer au communisme. Les dossiers d’organisations comprennent fréquemment des listes des membres et des rapports d’activités. La présente description ne reprend pas les dossiers liés a...